Kritik Islam Progresif terhadap Formalisasi Agama: Studi Pemikiran Farish A. Noor

Authors

  • Nur Sidik UIN Raden Mas Said Surakarta

DOI:

https://doi.org/10.59246/aladalah.v3i4.655

Keywords:

progressive Islam, Farish A. Noor, formalization of religion, Islamic politics

Abstract

This article examines Farish A. Noor's progressive Islamic thought as a critique of the formalization and bureaucratization of religion in the socio-political context of Southeast Asia. Islam is understood not merely as a normative institution, but as a system of ethical and humanistic values with an emancipatory function. This research uses a qualitative approach through thought analysis to explore the intellectual background, socio-political context, and characteristics of Farish A. Noor's progressive Islamic ideas. The results indicate that his thoughts emerged as a response to state domination over religion, religious conservatism, and the hegemony of official interpretations that undermine critical thinking among the people. Through reinterpreting the concept of "radical" in its historical and transformative sense, Farish affirms Islam's commitment to justice, freedom, and human dignity. This study also finds that Farish A. Noor's progressive Islamic ideas are relevant to the Indonesian context, particularly within the Islamic tradition, which is inclusive, pluralistic, and oriented towards social progress.

References

Abas, S., & Mabrur, H. (2022). Rekonstruksi Epistemologi Pendidikan Agama Islam ( Kajian Pemikiran Hasan Hanafi Teosentris-Antroposentris ). Eduprof: Islamic Education Journal, 4(1), 77–99.

Alatas, I. F. (2021). What is Religious Authority? Cultivating Islamic Community in Indonesia. Princenton University Press.

Azra, A. (2023). Jaringan Ulama: Timur Tengah dan Kepaulauan Nusantara Abad XVII dan XVIII Akar Pembaruan Islam Indonesia. Kencana.

Chalik, A. (2017). Islam, Negara dan Masa Depan Ideologi Politik. Pustaka Pelajar.

Creswell, J. W. (1998). Qualitatif Inquiry and Research Design. SAGE Publications.

Ichwan, M. N., & Muttaqin, A. (2013). Islam, Agama-agama, dan Nilai Kemanusiaan: Festschrift untuk M. Amin Abdullah. CISForm.

Latif, M. (2017). Teologi Pembebasan dalam Islam: Asghar Ali Engineer. Orbit Publishising.

Moleong, L. J. (2017). Metodologi Penelitian Kualitatif (Revisi). Remaja Rosdakarya.

Noor, F. A. (2002). Islam Embedded: The Historical Development of the Pan-Malaysian Islamic Party PAS (1951--2001). Malaysian Sociological Research Institute.

Noor, F. A. (2006). Islam Progresif: Tantangan, Peluang, dan Masa Depannya di Asia Tenggara. Sahma.

Shiraisi, T. (2020). Zaman Bergerak Radikalisme Rakyat di Jawa 1912-1926. In New York: Cornell University Press, 1990 (Issue July). PT Pustaka Utama Grafiti.

Downloads

Published

2025-10-31

How to Cite

Nur Sidik. (2025). Kritik Islam Progresif terhadap Formalisasi Agama: Studi Pemikiran Farish A. Noor. ALADALAH: Jurnal Politik, Sosial, Hukum Dan Humaniora, 3(4), 200–208. https://doi.org/10.59246/aladalah.v3i4.655

Similar Articles

<< < 4 5 6 7 8 9 10 11 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.